İnsan kaynakları yazılımı, çalışanların özlük bilgilerini, izinlerini, puantajını ve çoğu zaman bordrosunu tek bir kayıtta tutan; SGK ve GİB bildirimlerini, izin bakiyelerini ve raporları da bu kayıttan üreten programdır. Türkiye'deki çoğu şirket için doğru seçim, bordroyu ve SGK işlemlerini hazır getiren, mevzuat değişikliklerini de kendisi takip eden bir paket. Özel yazılım ise paketin karşılayamadığı kurallar (vardiya, nöbet, şirkete özgü izin kuralları) olduğunda ya da verinin birkaç sistem arasında taşınması gerektiğinde mantıklı hale geliyor.
Biz Ankara'da küçük bir yazılım şirketiyiz ve İK paketi satmıyoruz. Kasım 2023'ten beri müşterimiz Oplist'in mühendislik ekibiyiz. Oplist, hastane birimlerinin vardiya çizelgesini hazırlayan ve hastanelerin İK ve bordro sistemleriyle veri alışverişi yapan bir yazılım. Aşağıdaki uyarıların bir kısmı bu entegrasyonlarda gördüklerimizden, bir kısmı doğrudan mevzuattan geliyor.
Bir İK yazılımı neleri kapsar?
Ürünlerin adları ve paket yapıları farklı olsa da modüller aşağı yukarı aynı:
- Özlük kaydı: kimlik ve iletişim bilgileri, iş sözleşmesi, pozisyon, organizasyon şeması ve belgeler. İş Kanunu'nun 75. maddesi işverene her işçi için bir özlük dosyası düzenleme ve kanunların istediği belge ve kayıtları saklama yükümlülüğü getiriyor. İK yazılımının çekirdeği bu dosyanın dijital karşılığı.
- İzin yönetimi: yıllık izin hakları ve bakiyeleri, mazeret izinleri, raporlu ve saatlik izinler, onay akışı.
- Puantaj ve PDKS: kimin hangi gün kaç saat çalıştığı, vardiyalar ve fazla mesai. Kanuna göre fazla çalışma yılda 270 saati geçemez (madde 41); bu sınırı sizin yerinize yazılımın sayması gerekir.
- Bordro: brütten nete hesap, kesintiler, bordro pusulası ve resmî bildirimler.
- Çalışan self servisi: çalışanın izin talebini kendisinin girmesi, bordro pusulasına ve belgelerine kendisinin ulaşması.
- İşe alım (aday takip), performans değerlendirme ve eğitim. Bunlar pakete göre temel üründe ya da ek modül olarak geliyor.
"İK yazılımı" ile "bordro programı" sık karıştırılıyor. Birçok küçük şirkette bordroyu mali müşavir kendi programında hazırlıyor ve şirketin asıl ihtiyacı izin, özlük ve puantaj tarafında oluyor. Bu durumda bordro hesaplayan bir İK yazılımına gerek yok; puantajı ve izinleri her ay temiz bir dosya olarak mali müşavire verebilen bir ürün yeter.
Türkiye'ye özgü kurallar
Demo ekranları birbirine çok benziyor. Ürünleri birbirinden ayıran, buradaki mevzuatı ne kadar doğru uyguladıkları ve değişiklikleri ne kadar hızlı yansıttıkları.
SGK ve GİB bildirimleri
5510 sayılı Kanun'a göre işe giriş bildirgesi sigortalılık başlangıcından önce SGK'ya verilmeli; inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde en geç çalışmaya başlatıldığı gün. İşten ayrılış bildirgesi için süre on gün. Eskiden SGK'ya ayrıca verilen aylık prim ve hizmet belgesi ise muhtasar beyannameyle birleştirildi ve bugün Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHB) olarak GİB'e veriliyor. Raporlu izinlerde de işverenin SGK'nın e-Vizite uygulamasından rapor dönemi için çalışmazlık bildirimi yapması gerekiyor.
Bordro modülü olan bir paketin bu bildirimleri hazırlaması, işe giriş ve çıkışta mümkünse SGK'ya doğrudan göndermesi beklenir. Demoda ay ortasında işe giren bir çalışan kaydedin; işe giriş bildirgesinin ve o ayın kıst bordrosunun nasıl oluştuğunu kendi gözünüzle görün.
Değişen parametreler
Bordro ve izin hesabı yılda birkaç kez değişen kurallara bağlı. Yalnızca 2026'dan iki örnek:
- 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Kanun, işçilerin eşinin doğumu nedeniyle kullandığı babalık iznini 5 günden 10 güne, doğum sonrası analık iznini 8 haftadan 16 haftaya çıkardı. Toplam analık izni 24 hafta oldu ve değişiklik yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
- Kıdem tazminatı tavanı her altı ayda bir güncelleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın tablosuna göre tavan 2026'nın ilk yarısında 64.948,77 TL iken 1 Temmuz'dan itibaren 73.729,87 TL oldu. Yeni tutarı belirleyen Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgesi ise 1 Temmuz'dan sonra yayımlandı. Yani 1 Temmuz'da işten ayrılan biri için o gün yapılan hesabın tutar açıklanınca düzeltilmesi gerekiyordu.
Asgari ücret 2026 için bir kez belirlendi ve yıl ortasında artırılmadı. 2022 ve 2023'te ise temmuzda ikinci bir artış yapılmıştı; yazılımın aynı yıl içinde iki asgari ücret dönemiyle çalışabilmesi gerekir. 2022'den beri asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisnası uygulanıyor ve asgari geçim indirimi (AGİ) kaldırıldı. Hâlâ AGİ alanı gösteren bir bordro ekranı, ürünün ne kadar güncel tutulduğu hakkında epey fikir verir.
Satıcıya sorulacak soru şu: bu değişiklikleri kim, ne kadar sürede sisteme işliyor? Güncellemeler abonelik ücretine dahil mi, kurulu (on-premise) bir üründe güncellemeyi kim yüklüyor?
İzin kuralları
İş Kanunu'nun 53. maddesine göre yıllık ücretli izin en az bir yıl çalışmış işçiye verilir ve kıdemle artar: 1 ile 5 yıl arası (5 yıl dahil) kıdemi olana en az 14 gün, 5 yıldan fazla ve 15 yıldan az olana en az 20 gün, 15 yıl ve üzeri kıdemi olana en az 26 gün. 18 yaş ve altındaki ile 50 yaş ve üzerindeki işçilere verilecek yıllık izin 20 günden az olamaz. Ek madde 2'deki ücretli mazeret izinleri de şöyle: evlenme, evlat edinme ve anne, baba, eş, kardeş ya da çocuğun ölümünde 3 gün, eşin doğumunda 10 gün.
Bunlar kanundaki taban. Birçok şirket toplu sözleşmeyle ya da iç yönetmelikle daha fazlasını veriyor; yazılımın şirket kuralını kanuni tabanın üstüne ekleyebilmesi gerekir. Saatlik ve yarım gün izinlerin bakiyeden nasıl düşüldüğünü de demoda mutlaka deneyin.
KVKK
Sağlık ve sendika üyeliği bilgileri ile biyometrik veriler (örneğin parmak izli PDKS cihazlarının okuduğu parmak izi) KVKK'nın 6. maddesine göre özel nitelikli kişisel veridir. Raporlu izin kaydı da bir sağlık verisi. 2024'teki değişiklikten sonra özel nitelikli veriler, istihdam, iş sağlığı ve güvenliği ve sosyal güvenlik alanındaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunluysa açık rıza aranmadan işlenebiliyor. Kurul'un belirlediği yeterli önlemlerin alınması ise yine şart.
Bu yüzden bir çalışanın raporlu olduğunu görmesi gereken yönetici ile rapor belgesini görmesi gereken İK uzmanının yetkileri aynı olmamalı. Yetkileri alan bazında ayırabilen ve kimin neye baktığını kaydeden bir ürün seçin.
Global bir ürün kullanacaksanız verilerin hangi ülkede tutulduğunu sorun. KVKK'nın 9. maddesine göre yurt dışına aktarımda, aktarılan ülke için yeterlilik kararı yoksa standart sözleşme gibi güvencelerden biri gerekiyor; standart sözleşme de imzalandıktan sonra beş iş günü içinde Kurum'a bildirilmeli.
Hazır paketler ve fiyat teklifleri
Türkiye'de karşınıza çıkacak ürünler kabaca üç grupta toplanıyor:
- ERP ve muhasebe yazılımlarının İK ve bordro modülleri (Logo, Mikro gibi). Şirket zaten bu ERP'yi kullanıyorsa bordro ile muhasebe arasındaki bağlantı hazır geliyor. Çalışan self servisi ve mobil taraf ürüne göre değişiyor.
- Bulut İK uygulamaları (Kolay İK gibi). Genellikle izin, özlük ve self servisle başlayıp bordroya uzanıyor ve abonelikle satılıyor.
- Global İK platformları (SAP SuccessFactors, Workday, Oracle HCM gibi). Daha çok birden fazla ülkede çalışanı olan şirketlere yönelik. Bu gruptaki bir ürünü değerlendiriyorsanız Türkiye bordrosunun ürünün kendi modülüyle mi, yerel bir iş ortağıyla mı yapıldığını mutlaka sorun.
Fiyat tarafında net bir liste vermek zor, çünkü birçok üretici fiyatını sitesinde yayımlamıyor ve çalışan sayısına, modüllere göre teklif veriyor. Teklifleri karşılaştırırken şunlara bakın: fiyat çalışan başına mı, kullanıcı başına mı, modül başına mı; KDV dahil mi; kurulum, eski verinin aktarımı ve eğitim ayrıca faturalanıyor mu; yıllık artış nasıl belirleniyor; fiyat döviz bazlıysa kur farkını kim üstleniyor.
Demoda kendi senaryolarınızı deneyin
Hazırlanmış demo verisi her ürünü iyi gösterir. Satıcıdan bir deneme ortamı isteyin ve geçen ayın verisinden türettiğiniz, ad, soyad ve T.C. kimlik numaralarını değiştirdiğiniz bir kopyayla şu senaryoları çalıştırın. Gerçek çalışan verisini, özellikle raporlu izinleri, satıcıyla veri işleme sözleşmesi yapmadan bir deneme ortamına yüklemeyin.
- Ay ortasında işe girip aynı ay içinde ayrılan bir çalışan: işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri, kıst bordro.
- Saatlik izin, yarım gün izin ve bir raporlu izin: bakiyeden nasıl düşülüyor, bordroya nasıl yansıyor?
- Aynı güne düşen iki kayıt, örneğin bir eğitim izni ve bir sağlık raporu: hangisi geçerli sayılıyor ve bu kuralı siz belirleyebiliyor musunuz?
- Gece vardiyası ve yıllık 270 saat sınırına yaklaşan fazla mesai.
- Geriye dönük bir maaş değişikliği: geçmiş aylar yeniden hesaplanıyor mu, fark bordroya nasıl geliyor?
- Excel'den toplu aktarım: aynı kişi iki kez girilmişse ne oluyor?
- Çıkış senaryosu: sözleşme biterse verinizi hangi formatta alabiliyorsunuz, ürünün bir API'si var mı?
Üçüncü ve altıncı maddeler göründüğünden daha önemli. Nedenini aşağıda, Oplist'ten örnekle anlatıyoruz.
Ne zaman özel yazılım gerekir?
Çoğu şirket için gerekmez. İK'nın çekirdeği (özlük, bordro, resmî bildirimler) her şirkette aynı kurallara tabi ve bu kuralları binlerce müşteri için güncel tutan bir üreticiyle yarışmanın anlamı yok. Özel geliştirme, işin şirkete özgü kısmında işe yarıyor:
- vardiya ve nöbet kuralları paketlerin planlama ekranını aştığında (hastaneler, fabrikalar, lojistik depoları),
- izin ve onay kuralları şirkete özgü olduğunda ve paket bunları tanımlamaya izin vermediğinde,
- İK verisinin birkaç sistem (ERP, PDKS, bordro, kullanıcı hesapları) arasında taşınması gerektiğinde.
Bu durumlarda bile en sağlıklı düzen genellikle hazır paketi verinin asıl kaynağı olarak bırakmak, eksik parçayı onun yanında geliştirmek ve ikisini API ile bağlamak. Kararın genel çerçevesini özel yazılım geliştirme yazımızda, sistemler arası veri akışını da ERP ve CRM entegrasyonu yazımızda anlattık.
Oplist'te gördüklerimiz
Oplist tam olarak bu türden bir yazılım: hastanenin İK sistemini değiştirmiyor, onun verisiyle çalışıyor. Birim çizelgelerini hemşire çizelgeleme problemi için kurulmuş optimizasyon modelleriyle hazırlıyor (Python'da bir MILP çözücü; makine öğrenmesi kullanılmıyor). 5 ila 10 lokasyonda kullanılıyor ve 2.000'den fazla kişi için çizelge üretti. Türkiye'deki özel hastanelerin İK ve bordro sistemleriyle canlı API entegrasyonları var, yenileri de yolda. Hastane çizelgesinin uyması gereken kuralları hastane vardiya planlama yazımızda ayrıca anlattık.
Bu entegrasyonlardan çıkardığımız üç ders, İK verisini kullanan her yazılım için geçerli.
İzin türü bilinmeli
Hastanelerden Oplist'e izinler türü ve nedeniyle birlikte geliyor: raporlu izin ve diğer izin nedenleri, saatlik izinler, eğitim gibi blok izinler. Çizelgeleme kuralları bu türlere göre değişiyor. Saatlik izin bir vardiyanın yalnızca bir kısmını etkilerken eğitim bloğu kişiyi birkaç gün boyunca çizelgenin dışında bırakıyor. Hepsini "müsait değil" diye tek bir duruma indiren bir entegrasyon, geçerli görünen ama yanlış çizelgeler üretir.
Kaynak sistemde mükerrer kayıt olabilir
Hastanelerin sistemlerinde aynı personelin birden fazla kaydı bulunabiliyor. Kaynağa güvenmek yerine mükerrer kayıtları Oplist'in kendi sisteminde ayıklıyoruz. Benzer bir iş yapacaksanız her kişiye kendi kalıcı kimliğinizi verin ve kaynaktaki kayıtları bu kimliğe eşleyin; yoksa bir sonraki senkronizasyon mükerrer kaydı geri getirir.
Bazı izin türleri diğerlerinden önce gelir
Aynı güne iki izin kaydı düşebiliyor; diyelim ki bir eğitim bloğu ile bir sağlık raporu. Hangisinin geçerli sayılacağını kaynak sisteme bırakmıyoruz; Oplist'in kendi kodunda açık bir öncelik sırası uyguluyoruz. Sonuç hangi kaydın en son geldiğine bağlı kalırsa aynı veriden iki farklı çizelge çıkabilir.
Sık sorulan sorular
Küçük bir şirketin İK yazılımına ihtiyacı var mı?
Birkaç kişilik bir şirkette düzenli tutulan özlük dosyaları, bir izin tablosu ve mali müşavirin hazırladığı bordro çoğu zaman yeter. İzin talepleri e-postada kaybolmaya, bakiyeler tartışılmaya ve puantaj her ay elle düzeltilmeye başladığında basit bir bulut İK uygulaması düşünmeye değer.
Ücretsiz bir İK yazılımı işimizi görür mü?
Özlük ve izin takibi için görebilir. OrangeHRM'in açık kaynak Starter sürümü ya da Frappe HR gibi ürünler lisans ücreti ödemeden kurulabiliyor, ama sunucuyu, yedeklemeyi, güncellemeleri ve KVKK'nın istediği güvenlik önlemlerini siz üstlenirsiniz. Frappe HR'ın genel bir bordro modülü var; SGK bildirimleri ve Türkiye bordrosunun kuralları ise bu ürünlerde hazır gelmiyor. Bordroyu zaten mali müşavir hazırlıyorsa bu bir engel değil.
Excel'den İK yazılımına geçerken nereden başlamalı?
Önce veriyi temizleyin: her çalışan için tek kayıt, doğru işe giriş tarihi (yıllık izin hakkı buna bağlı) ve kullanılmış izinlerin listesi. Sonra izin ve özlükle başlayın; bordroyu bir iki ay eski yöntemle paralel çalıştırdıktan sonra en son taşıyın.
Hazır paketin yanına özel bir modül ya da entegrasyon gerekiyorsa, bu backend ve API geliştirme tarafında yaptığımız türden bir iş.
İlgili Makaleler
Lojistik Yazılımı: WMS mi, TMS mi, Hangisi Önce?
Lojistik yazılımı tek bir ürün değil. Hangi işletmeye WMS, hangisine TMS gerektiğini, e-İrsaliye ve U-ETDS'nin bu akışta nerede devreye girdiğini anlatıyoruz.
Devamını Oku: Lojistik Yazılımı: WMS mi, TMS mi, Hangisi Önce?Agile Scrum Metodolojisi: Roller, Etkinlikler ve İki Haftalık Sprint
Agile değerleri tanımlar, Scrum bu değerleri uygulamanın en bilinen çerçevesidir. Scrum'ı 2020 kılavuzuna göre, iki haftalık bir sprint ve örnek bir Bitti Tanımı üzerinden anlatıyoruz.
Devamını Oku: Agile Scrum Metodolojisi: Roller, Etkinlikler ve İki Haftalık SprintYazılım Yaşam Döngüsü Yönetimi (ALM): SDLC'den Farkı ve Aşamaları
SDLC bir sürümün nasıl geliştirileceğini, ALM ise uygulamanın sahibini, bakımını ve bir gün nasıl kapatılacağını kapsar. İkisinin farkını gerçek projelerden örneklerle anlattık.
Devamını Oku: Yazılım Yaşam Döngüsü Yönetimi (ALM): SDLC'den Farkı ve Aşamaları
